Tysiąc dziewięćset sześćdziesiąt

Po kolacji Polly znalazła czarno-białą fotografię przypiętą do ściany stołówki. Pokazywała dwóch mężczyzn w płóciennych czapkach. Stali na pokładzie starszego, masywniejszego statku. Za nimi znajdowała się dziwna maszyna. Wyglądała bardziej jak wanna niż łódź podwodna.

Dwaj mężczyźni to Jacques Piccard i Don Walsh. Data pod zdjęciem brzmiała: 23 stycznia 1960 roku. Maszyna to batyskaf Trieste. Tego dnia obaj stali się pierwszymi ludźmi, którzy dotarli na dno najgłębszego miejsca na Ziemi.

Polly usiadła na krześle i przyjrzała się zdjęciu. Trieste miał stalową kulę u podstawy, nieco poniżej dwóch metrów średnicy. Ściany były grube na trzynaście centymetrów.

Nad stalową kulą znajdował się ogromny zbiornik. Zbiornik był pełen benzyny. Benzyna jest lżejsza od wody morskiej. Jest też bardzo trudna do ściśnięcia. To sprawiało, że cały pojazd unosił się na wodzie.

Żeby zejść w dół, wypuszczali trochę benzyny. Żeby wrócić na górę, zrzucali żelazne kulki, które wieźli jako balast. To był cały system. Żadnego silnika. Żadnego elektrycznego sterowania. Tylko chemia i wiara.

Podróż w dół trwała cztery godziny i czterdzieści osiem minut. Na głębokości około dziewięciu tysięcy metrów jedno z plastikowych okien pękło. Piccard i Walsh poczuli, jak pojazd się trzęsie. Usłyszeli ostry dźwięk. Myśleli o zawróceniu. Nie zrobili tego.

Na głębokości 10 911 metrów Trieste osiadł na bladym gliniastym dnie morskim. Walsh później mówił, że widział tam płaską rybę, około stopy długości. Niektórzy biolodzy wciąż spierają się, czy to, co widział, naprawdę było rybą. Mężczyźni zostali tam dwadzieścia minut.

Potem rozpoczęli powolną podróż z powrotem na powierzchnię.

Pięćdziesiąt dwa lata minęły, zanim następna osoba dotarła na tę samą głębokość. W 2012 roku reżyser filmowy James Cameron wykonał nurkowanie sam, w pojeździe, który pomagał projektować.

Po Cameronie przyszedł Victor Vescovo. W 2019 roku Vescovo zaczął wykonywać to nurkowanie raz za razem. Czasami zabierał pasażerów.

Polly długo patrzyła na zdjęcie. Uderzyła ją ta przerwa. Pięćdziesiąt dwa lata między pierwszym a drugim nurkowaniem. Najgłębsze miejsce na Ziemi, odwiedzone raz, potem pozostawione w spokoju.

Z kuchni obok dobiegał cichy dźwięk kogoś zmywającego naczynia. Lampa w stołówce dawała ciepłe światło. Fotografia wisiała spokojnie na gwoździu - trzej mężczyźni patrzący z zimowego poranka sprzed sześćdziesięciu sześciu lat, kiedy dno świata miało zostać odwiedzone po raz pierwszy.