De Huid Die Ziet

De vierde ochtend was Chiara te laat. Ze kwam binnen met twee koffie van de hoekbar. "We hebben de kleurentest voor Polly nog niet gedaan," zei ze.

Ze legde drie borden op de bodem van de tank. Helder rood. Helder blauw. Helder geel. Onder één ervan bedekte een kleine koepel een stukje garnaal. Vandaag lag de garnaal onder het rode bord.

"Hier is het vreemde," zei Chiara. "Octopussen zijn kleurenblind. Hun ogen hebben maar één soort lichtreceptor. Volgens elke test die we ooit op hun ogen hebben gedaan, kunnen ze kleuren niet onderscheiden."

Polly kantelde haar hoofd.

"En toch," zei Chiara. "Kijk."

Pasta ontvouwde zich. Twee armen strekten zich uit over de bodem van de tank. Ze gingen over het blauwe bord zonder te vertragen. Ze gingen over het gele bord zonder te vertragen. Ze stopten boven het rode bord. Een arm tilde de koepel op. Pasta pakte de garnaal.

"Ze is niet blind voor kleur," zei Chiara. "Maar het zijn niet haar ogen die het zien."

In de afgelopen vijftien jaar hebben biologen ontdekt dat de huid van een octopus vol zit met lichtgevoelige cellen. Dezelfde moleculen die een menselijk netvlies bekleden, bedekken het oppervlak van een octopusarm. De huid kan verschillende golflengten van licht detecteren. Bij sommige soorten kan de huid specifieke kleuren waarnemen.

Dit is een antwoord op een oud raadsel: hoe camoufleert een kleurenblind dier zich perfect in kleurrijke omgevingen? Een octopus op koraal past zich aan het koraal aan. Een octopus op zand past zich aan het zand aan. Zijn ogen kunnen geen kleur zien. Maar zijn huid kan dat wel. De huid ziet wat de huid moet kopiëren.

Polly liep langzaam langs de rand van de tank. Ze had nog nooit over haar eigen ogen nagedacht. Het idee dat een dier met andere delen van zichzelf dan zijn ogen kon zien, was vreemd.

"We hebben hier al tien jaar artikelen over gepubliceerd," zei Chiara. "De meeste mensen kunnen het nog steeds niet geloven. De huid van het dier ziet."