Sáng ngày thứ tư, Chiara đến muộn. Cô bước vào với hai ly cà phê từ quán ở góc phố, mái tóc còn ướt vì gió biển. Cô đặt một ly cà phê lên quầy. "Tối qua mình nghĩ ra một điều," cô nói. "Chúng ta chưa làm bài kiểm tra màu sắc cho Polly."
Chiara nói rằng bài kiểm tra màu sắc là sở trường của Pasta. Cô bày ba chiếc đĩa phẳng có màu sắc khác nhau trên đáy bể. Đỏ tươi. Xanh dương tươi. Vàng tươi. Trên một trong số đó, dưới một chiếc vòm nhựa nhỏ, có một miếng tôm. Hôm nay, miếng tôm nằm dưới đĩa màu đỏ.
"Đây là điều," Chiara nói. "Bạch tuộc bị mù màu. Mắt của chúng chỉ có một loại tế bào cảm thụ ánh sáng, không phải ba loại như mắt chúng ta. Theo mọi thử nghiệm chúng ta từng làm chỉ với mắt của chúng, bạch tuộc không thể phân biệt màu sắc."
Polly nghiêng đầu đỏ của mình.
"Thế nhưng," Chiara nói. Cô chỉ vào bể. "Xem này."
Pasta duỗi mình ra. Hai cánh tay vươn ra trên đáy bể. Chúng lướt qua đĩa màu xanh mà không chậm lại. Chúng lướt qua đĩa màu vàng mà không chậm lại. Chúng dừng lại trên đĩa màu đỏ. Một cánh tay nhấc chiếc vòm lên. Pasta lấy miếng tôm.
"Cô ấy không mù màu," Chiara nói. "Nhưng không phải mắt cô ấy nhìn thấy nó."
Trong mười lăm năm qua, các nhà sinh vật học đã phát hiện ra rằng da của bạch tuộc đầy những tế bào cảm thụ ánh sáng gọi là opsin. Phân tử giống như trong võng mạc của con người bao phủ toàn bộ bề mặt của cánh tay bạch tuộc. Da của bạch tuộc có thể phát hiện ánh sáng ở các bước sóng khác nhau. Ở một số loài, da có thể phát hiện màu sắc cụ thể.
Read it. Then say it.
Shadow this paragraph in the PollyStop app — record yourself, see how close your pronunciation gets to a native speaker's, sentence by sentence. Free.
Đây là một câu trả lời khả dĩ cho câu hỏi đã làm các nhà sinh vật học bối rối trong hàng trăm năm: làm thế nào một loài động vật mù màu có thể ngụy trang hoàn hảo vào môi trường đầy màu sắc? Một con bạch tuộc trên san hô hòa vào san hô. Một con bạch tuộc trên cát hòa vào cát. Mắt của nó không thể nhìn thấy màu sắc. Nhưng da của nó có thể. Da nhìn thấy những gì cần sao chép.
Pasta rút lui với miếng tôm của mình. Toàn bộ thí nghiệm chỉ mất chưa đầy một phút.
Polly đi dọc theo mép bể một cách chậm rãi. Cô chưa bao giờ nghĩ về đôi mắt của mình trước đây. Cô chỉ đơn giản là tin tưởng chúng. Ý tưởng rằng một loài động vật có thể nhìn bằng các phần khác của cơ thể ngoài đôi mắt, trong một khoảnh khắc, thật kỳ lạ. Cô nghĩ, với một chút chóng mặt xứng đáng, rằng cô không biết phần lớn cơ thể của mình biết điều gì.
Chiara nhấc ly cà phê của mình lên. "Thú vị, phải không?"
Polly nghiêng đầu đỏ của mình.
"Còn nhiều điều hơn thế," Chiara nói. "Chúng tôi đã công bố các bài báo về điều này trong một thập kỷ. Hầu hết mọi người vẫn không thể tin được. Da của động vật nhìn thấy." Cô uống cà phê. "Chào mừng đến với phần sinh học mà chúng ta thực sự không biết nhiều."
