Czwartego ranka Chiara się spóźniała. Przyszła, niosąc dwie kawy z baru na rogu, a jej włosy były mokre od morskiej bryzy. Postawiła jedną kawę na ladzie. "Miałam wczoraj wieczorem myśl," powiedziała. "Nie zrobiliśmy testu kolorów dla Polly."
Test kolorów był ulubionym testem Pasty, powiedziała Chiara. Rozłożyła trzy płaskie talerze o różnych kolorach na dnie akwarium. Jaskrawa czerwień. Intensywny niebieski. Jasna żółć. Na jednym z nich, pod małą plastikową kopułą, leżał kawałek krewetki. Dziś krewetka była pod czerwonym talerzem.
"Oto co jest ciekawe," powiedziała Chiara. "Ośmiornice są daltonistami. Ich oczy mają tylko jeden rodzaj fotoreceptora, a nie trzy, jak nasze. Według wszystkich testów, które kiedykolwiek przeprowadziliśmy tylko na ich oczach, ośmiornice nie potrafią rozróżniać kolorów."
Polly przechyliła swoją czerwoną głowę.
"A jednak," powiedziała Chiara. Wskazała na akwarium. "Patrz."
Pasta się rozwinęła. Dwa ramiona wyciągnęły się po dnie akwarium. Przeszły nad niebieskim talerzem bez zwalniania. Przeszły nad żółtym talerzem bez zwalniania. Zatrzymały się nad czerwonym talerzem. Jedno ramię podniosło kopułę. Pasta wzięła krewetkę.
"Nie jest ślepa na kolory," powiedziała Chiara. "Ale to nie jej oczy je widzą."
W ciągu ostatnich piętnastu lat biolodzy odkryli, że skóra ośmiornicy jest pełna komórek wykrywających światło, zwanych opsynami. Ta sama cząsteczka, która wyściela ludzką siatkówkę, pokrywa całą powierzchnię ramienia ośmiornicy. Skóra ośmiornicy potrafi wykrywać światło o różnych długościach fal. W niektórych gatunkach skóra potrafi wykrywać konkretne kolory.
Read it. Then say it.
Shadow this paragraph in the PollyStop app — record yourself, see how close your pronunciation gets to a native speaker's, sentence by sentence. Free.
To jest jedna z możliwych odpowiedzi na pytanie, które nurtowało biologów przez sto lat: jak daltonistyczne zwierzę potrafi tak doskonale kamuflować się w kolorowych środowiskach? Ośmiornica na koralu pasuje do koralu. Ośmiornica na piasku pasuje do piasku. Jej oczy nie widzą kolorów. Ale jej skóra potrafi. Skóra widzi to, co skóra musi skopiować.
Pasta wycofała się z krewetką. Cały eksperyment trwał mniej niż minutę.
Polly powoli szła wzdłuż brzegu akwarium. Nigdy wcześniej nie myślała o swoich własnych oczach. Po prostu im ufała. Myśl, że zwierzę może widzieć częściami siebie innymi niż oczy, była przez chwilę głęboko dziwna. Pomyślała, z lekkim zawrotem głowy, na jaki zasługiwała, że nie ma pojęcia, co większość jej własnego ciała wie.
Chiara podniosła swoją kawę. "To ciekawe, prawda?"
Polly przechyliła swoją czerwoną głowę.
"Jest więcej," powiedziała Chiara. "Publikujemy artykuły na ten temat od dekady. Większość ludzi wciąż nie może w to uwierzyć. Skóra zwierzęcia widzi." Wypiła kawę. "Witaj w części biologii, gdzie tak naprawdę niewiele wiemy."
