De Huid Die Ziet

De vierde ochtend was Chiara te laat. Ze kwam binnen met twee kopjes koffie van de bar op de hoek en haar haar was nat van de zeebries. Ze zette een van de koffies op de toonbank. "Ik had gisteravond een idee," zei ze. "We hebben de kleurentest voor Polly nog niet gedaan."

De kleurentest was Pasta's favoriet, zei Chiara. Ze legde drie platte borden van verschillende kleuren op de bodem van de tank. Helder rood. Helder blauw. Helder geel. Onder een van hen, onder een kleine plastic koepel, lag een stukje garnaal. Vandaag lag de garnaal onder het rode bord.

"Hier is het punt," zei Chiara. "Octopussen zijn kleurenblind. Hun ogen hebben maar één soort fotoreceptor, niet drie zoals de onze. Volgens elke test die we ooit alleen op hun ogen hebben gedaan, kunnen octopussen geen kleuren onderscheiden."

Polly kantelde haar rode hoofd.

"En toch," zei Chiara. Ze wees naar de tank. "Kijk."

Pasta ontrolde zich. Twee armen strekten zich uit over de bodem van de tank. Ze gingen over het blauwe bord zonder te vertragen. Ze gingen over het gele bord zonder te vertragen. Ze pauzeerden boven het rode bord. Een arm tilde de koepel op. Pasta nam de garnaal.

"Ze is niet blind voor kleur," zei Chiara. "Maar het zijn niet haar ogen die het zien."

In de afgelopen vijftien jaar hebben biologen ontdekt dat de huid van een octopus vol zit met lichtgevoelige cellen genaamd opsines. Hetzelfde molecuul dat het menselijke netvlies bekleedt, bekleedt het hele oppervlak van een octopusarm. De huid van de octopus kan licht op verschillende golflengten detecteren. Bij sommige soorten kan de huid specifieke kleuren detecteren.

Dit is een mogelijk antwoord op een vraag die biologen al honderd jaar bezighoudt: hoe camoufleert een kleurenblind dier zich zo perfect in kleurrijke omgevingen? Een octopus op koraal past bij het koraal. Een octopus op zand past bij het zand. Zijn ogen kunnen geen kleur zien. Maar zijn huid kan dat wel. De huid ziet wat de huid moet kopiëren.

Pasta trok zich terug met haar garnaal. Het hele experiment had minder dan een minuut geduurd.

Polly liep langzaam langs de rand van de tank. Ze had nog nooit eerder over haar eigen ogen nagedacht. Ze had ze gewoon vertrouwd. Het idee dat een dier met andere delen van zichzelf kon zien dan zijn ogen was, voor een moment, diep vreemd. Ze dacht, met de kleine fladdering van duizeligheid die het verdiende, dat ze geen idee had wat het grootste deel van haar eigen lichaam wist.

Chiara pakte haar koffie op. "Het is interessant, nietwaar?"

Polly kantelde haar rode hoofd.

"Er is meer," zei Chiara. "We hebben hier al tien jaar artikelen over gepubliceerd. De meeste mensen kunnen het nog steeds niet geloven. De huid van het dier ziet." Ze dronk de koffie. "Welkom in het deel van de biologie waar we eigenlijk niet veel weten."