De Pot

Op de tweede ochtend bracht Chiara een glazen pot naar Pasta's aquarium. De pot had een schroefdeksel. In de pot zat een enkele levende krab.

Chiara hield de pot even boven het water. Pasta keek toe. De octopus had al veertig minuten in dezelfde hoek gezeten. Nu werd haar blik scherper. Een arm ontrolde zich uit de spiraal en strekte zich langs de zijkant van het aquarium.

Chiara liet de pot in het water vallen. Hij zonk langzaam. Pasta maakte geen plotselinge beweging. Octopussen, had Chiara aan Polly verteld, zijn over het algemeen geen snelle aanvallers. Ze zijn eerst waarnemers.

Polly zat op de rand van het aquarium met haar bril scheef naar het water gericht. Ze kon de krab in de pot zien, die tegen het glas aan krabbelde. Pasta stak een arm uit en raakte de pot aan. Haar huid was tot aan het uiteinde van die arm bedekt met zuignappen. Elke zuignap had misschien wel tweehonderd sensorische cellen. "Meer dan je tong," zei Chiara zachtjes. "Een octopusarm proeft alles wat hij aanraakt."

Pasta pakte de pot met een tweede arm vast. De twee armen draaiden hem langzaam. Polly zag nu de derde arm om de achterkant van de pot komen, het deksel verkennend.

Dit is een goed gedocumenteerd gedrag. Octopussen openen al sinds de jaren vijftig schroefdeksels in onderzoekslaboratoria. Sommigen kunnen het in minder dan een minuut. De eerste keer dat een nieuwe octopus een pot tegenkomt, kost het meestal tien of vijftien minuten om te verkennen. Ze lossen het probleem niet op zoals een mens dat zou doen. Ze denken niet in stappen. Ze laten de zuignappen de schroefdraad voelen en draaien dan het deksel in de richting waarin de schroefdraad trekt.

Pasta draaide het deksel een halve slag. Toen nog een. Het deksel kwam los. De krab binnenin, die de verandering in waterdruk voelde, krabbelde uit de pot en het open water in.

Ver kwam hij niet. Pasta's vierde arm was al gekruld bij de opening van de pot. De krab verdween in een zachte witte opening die Polly, na een moment, realiseerde, de snavel van de octopus was. De krab maakte een klein klikgeluid. Toen niets meer.

De pot zonk leeg naar de bodem van het aquarium.

Chiara schreef iets op een klembord. "Drie minuten tweeënveertig seconden," zei ze. "Ze wordt snel. De eerste keer dat we haar een pot gaven, duurde het elf minuten."

Polly kantelde haar rode hoofd naar Pasta. De octopus keerde al terug naar de pijpspiraal. Haar armen wikkelden zich om zichzelf heen. Haar oog ontmoette dat van Polly voor een lang moment. Toen sloot het zich langzaam.

Het is moeilijk te overschatten hoe vreemd een octopus is, zei Chiara, terwijl ze haar spullen verzamelde. Ze zijn weekdieren. Ze zijn nauwer verwant aan een slak dan aan iets met een ruggengraat. Ze hebben drie harten. Hun bloed is blauw, omdat het zuurstof vervoert met koper in plaats van ijzer. In het wild leven ze slechts ongeveer drie tot vijf jaar. Pasta was al twee. Ze had misschien nog twee jaar te leven, ongeacht hoe goed ze werd in het openen van potten.

In die tijd, had Chiara gezegd, zou ze alles leren wat ze ooit zou weten.