Jezioro Bajkał

Polly obudziła się piątego ranka i świat stał się wodą.

Pociąg sunął wzdłuż południowego brzegu Jeziora Bajkał. Brzeg był wąskim pasmem plaży i lasu między torami a wodą. Sama woda wypełniała całe okno od krawędzi do krawędzi: nie tyle jezioro, co morze, z wyjątkiem idealnej nieruchomości i niemożliwej klarowności koloru, który był błękitem, zdającym się zaczynać gdzieś głęboko poniżej powierzchni i wznosić się ku górze.

Rybak, którego imię okazało się być Igor, był już od dwóch godzin na nogach. Stał przy oknie z małym notatnikiem, pisząc coś, czego Polly nie mogła zobaczyć. Odwrócił się, gdy usiadła na poręczy obok niego.

„Bajkał,” powiedział. „Czy czytałaś o nim?”

Polly przechyliła głowę.

„To najgłębsze jezioro na świecie,” powiedział. „Szesnaście tysięcy czterysta dwa metry w najgłębszym miejscu. Najgłębsza słodka woda na Ziemi. To także najstarsze jezioro. Ma dwadzieścia pięć milionów lat. Większość jezior z czasem wypełnia się osadami. Bajkał leży w dolinie ryftowej, która wciąż się powiększa. Każdego roku staje się o kilka centymetrów głębsze. Dno opada szybciej, niż osady mogą je wypełnić.”

Jezioro za oknem było tak przejrzyste, że patrząc w dół z jadącego pociągu, Polly mogła zobaczyć głazy na dnie jeziora, gdy brzeg się spłycał. Klarowność sięga czterdziestu metrów w odpowiednich warunkach, powiedział Igor. W głębokim środku jeziora woda jest najczystszą słodką wodą na planecie.

„Zawiera także,” powiedział Igor, niemal recytując, „dwadzieścia trzy procent wszystkich niezamarzniętych słodkich wód na Ziemi. Więcej niż wszystkie Wielkie Jeziora Ameryki Północnej razem wzięte. Woda w samym Bajkale, gdyby została osuszona, mogłaby zaopatrzyć każdego człowieka na Ziemi w wodę pitną na pięćdziesiąt lat.”

Polly spojrzała na jezioro. Nie wyglądało na dwadzieścia trzy procent czegokolwiek. Wyglądało jak jedna nieruchoma, błękitna rzecz.

Pociąg zatrzymał się na stacji zwanej Slyudyanka. Z platformy widoczna była mała cerkiew prawosławna. Igor wysiadł. Uścisnął Polly końcówkę skrzydła dwoma palcami, z powagą. „Trzy dni łowienia,” powiedział. „Potem do domu.” Pomachał przez okno raz i zniknął.

Pociąg ruszył dalej wzdłuż jeziora. Przez kolejne trzy godziny jechał wzdłuż brzegu. Polly cały czas pozostawała przy oknie. Drzewa na zboczu nad torami były syberyjskimi sosnami i modrzewiami. Minęła mała drewniana kaplica. Samotny rybak brodził w płytkich wodach w zielonych gumowych butach. Grupa fok, fok bajkalskich, wynurzyła głowy ponad powierzchnię kilometr od brzegu. Są to jedyne na świecie foki żyjące wyłącznie w słodkiej wodzie. Nie występują nigdzie indziej.

Polly myślała o skali. Pół kilometra poniżej niej, w tym dokładnym momencie, była woda starsza niż jej gatunek. Poniżej tego, więcej wody, a jeszcze niżej, jeszcze więcej wody, aż do głębokości, która nie byłaby oświetlona nawet w pełne południe. W tej wodzie żył maleńki różowy krewetka zwana Epischura, która nie istniała nigdzie indziej na Ziemi i która funkcjonowała, zbiorowo, jako system filtracyjny jeziora. Utrzymywały wodę w czystości. Utrzymywały ją w czystości od dwudziestu milionów lat.