Szóstego poranka Chiara zrobiła kawę dla obu z nich i usiadła na krześle obok akwarium. Pasta wisiała do góry nogami w rogu szkła, a jej ciało pulsowało delikatnie. Ramiona unosiły się wokół niej jak powolny kwiat.
"Jest jeszcze jedna rzecz, którą chcę ci opowiedzieć," powiedziała Chiara, "i chcę to zrobić powoli, ponieważ to najdziwniejsza rzecz, jaką wiem o ośmiornicach."
Polly usiadła na krawędzi.
"Ośmiornice potrafią edytować swoje własne RNA w czasie rzeczywistym," powiedziała Chiara. "To coś, co robią nieustannie. Żadne inne zwierzę nie robi tego w takim tempie jak ośmiornice i kilka spokrewnionych głowonogów."
Zatrzymała się. Wiedziała, że następna część wymaga ostrożności.
DNA to długoterminowy plan zwierzęcia. Nie zmienia się zbytnio. RNA to robocza kopia. Komórka tworzy RNA z DNA, gdy potrzebuje zbudować białko. U większości zwierząt RNA niemal dokładnie odpowiada DNA.
U ośmiornic RNA nie pasuje. Gdy RNA jest tworzone, komórka przepisuje jego części. Większość tych edycji zachodzi w częściach genomu, które budują układ nerwowy. Układ nerwowy ośmiornicy, w szczególności, jest budowany i przebudowywany nieustannie dzięki tym edycjom.
"Dlaczego?" powiedziała Chiara, zanim Polly zdążyła zapytać. "Mamy teorię. Edytowanie RNA jest odwracalne. Mutacja DNA nie. Ośmiornica może dostosować swój układ nerwowy w odpowiedzi na temperaturę wody lub chemię pożywienia, które spożywa. Może dostroić swój mózg na bieżąco. Kosztem jest to, że sam genom, długoterminowy plan, nie mógł ewoluować zbytnio. Gatunek utknął z tym samym DNA, mniej więcej, przez dziesiątki milionów lat. Zapłacili za krótkoterminową elastyczność długoterminową stagnacją."
Polly obserwowała, jak Pasta dryfuje. Ciało ośmiornicy pulsowało powoli. Skóra w pobliżu oczu migotała przez delikatny puls różów i jasnych brązów.
Read it. Then say it.
Shadow this paragraph in the PollyStop app — record yourself, see how close your pronunciation gets to a native speaker's, sentence by sentence. Free.
"Każda indywidualna ośmiornica," powiedziała Chiara, "jest nieco innym zwierzęciem niż każda inna, w sposób, w jaki ty i ja oraz inne papugi nie jesteśmy. To samo DNA. Ale robocza maszyneria jest budowana na nowo, w każdym życiu, dla tej wody i tego pożywienia. Są indywidualnymi mózgami w sposób, w jaki być może żadne inne zwierzę na Ziemi nie jest."
Wypiła swoją kawę.
"To także dlatego," powiedziała, "że dwie ośmiornice, które dostają ten sam labirynt, mogą go rozwiązać w zupełnie różny sposób. Pasta rozwiązała labirynt z pomocą dwóch współpracujących ramion. Mieliśmy inną ośmiornicę w zeszłym roku, która użyła trzech. Mieliśmy inną, która czekała godzinę, a potem weszła prosto do środka ciałem. Nie rozwiązują tego samego problemu tym samym mózgiem. Każda z nich rozwiązuje go mózgiem, który sama dla siebie stworzyła."
Oko Pasty otworzyło się i zamknęło. Ramiona dryfowały.
Polly pomyślała o swoim własnym mózgu. Nie był edytowany w czasie rzeczywistym. Został zbudowany raz, tak jak większość mózgów, i teraz po prostu należał do niej. Nie zazdrościła Paście elastyczności. Ale bardzo lubiła wiedzieć, że istnieją zwierzęta takie jak Pasta.
Chiara wstała. "Muszę napisać wniosek o grant," powiedziała. "Zostań z nią na rano, jeśli chcesz."
Polly została.
